اورکلاک چیست ؟

از مجموعه مطالب آموزشی

 

حتماً شما هم به عنوان یک کاربر کامپیوتر  کلمه اورکلاک به گوشتان خورده است بعضی از کاربران چه جزو دسته کاربران معمولی باشند و چه حرفه ای ها با مفهوم این عبارت آشنا هستند حتی برخی از قطعات مثل کارت گرافیک و سی پی یو را اورکلاک هم کردند، اما بسیاری از افراد هنوز با واژه اورکلاک آشنایی کامل ندارند و اگر متاسفانه سیستم خود را بر اساس اصول درست اورکلاک نکنند می توانند به سیستم آسیب بزنند اما اگر طبق اصول درست اورکلاک را انجام دهید می توانید از حداکثر سرعت سخت افزارهای مختلف استفاده کنید بنابراین الان به این موضوع آگاه هستید که اگر اصول اورکلاکینگ را رعایت نکنید نتیجه آن خرابی سخت افزار سیستم شما است در ادامه مطلب از سری مقالات آموزشی شرکت پشتیبان کامپیوتری رایانه کمک می خواهیم با مفهوم اول کلاک مزایای اورکلاک و معایب آن آشنا شوید

 

 اورکلاک یعنی چه

 در لغت اورکلاک به معنی افزایش سرعت یک سخت افزار به شمار می رود معمولاً ما قطعاتی مانند پردازنده اصلی کامپیوتر CPU  و یا کارت گرافیکGPU  را اورکلاک می‌کنیم به صورت معمول سازنده این قطعات فرکانس مشخصی را برای کارکرد این قطعه در نظر گرفتند که با عمل اورکلاک ما میتوانیم از سرعت بالاتری استفاده کنیم البته در نظر داشته باشید که در حال حاضر اورکلاک برای رم ها نیز انجام می شود

کاری که اورکلاک برای ما انجام می دهد این است که فرکانس را بالا می‌برد یعنی با افزایش سرعت کلاک که در اجزای مختلف سخت افزاری اعمال می کنیم تعداد عملیاتی که در هر ثانیه انجام می شود افزایش پیدا می کند بنابراین عملکرد سیستم کامپیوتر بالاتر می رود. اما این موضوع را نیز باید در نظر داشته باشید که اورکلاک باعث می شود قطعات و سخت افزاری گرمای بیشتری را تولید کنند هر چه قطعه بیشتر کار کند حرارت قطعه نیز بالاتر می رود به همین دلیل است که برای کسایی که اورکلاکر هستند دمای قطعات سخت افزاری بسیار مهم است و دائماً در حال نظارت بر دمای قطعات سخت افزاری سیستم خود هستند همچنین از تجهیزات خنک کننده بسیار قوی استفاده می‌کند اگر می خواهید دمای سیستم خود را بررسی کنید می توانید از این آموزش استفاده کنید.

 

 

اورکلاک کردن به چه معنی است

 اورکلاک برای قطعات مختلف سخت افزاری انجام می‌شود اما به عنوان مثال ‏cpu سیستم شما به طرزی تنظیم شده است که در فرکانس مشخصی به فعالیت خود ادامه دهد همچنین برای ماکسیموم فرکانس پردازنده عدد خاصی تعیین شده است زمانی که یک پردازنده در فرکانس مشخص شده خود که از طرف شرکت به صورت فرکانس استاندارد تعیین شده است کار می‌کند معمولاً نیازی به خنک کاری ویژه ندارد البته به این موضوع نیز باید توجه کنیم که بعضی از پردازنده ها امروزی پردازنده‌های چند هسته‌ای هستند در محیطی با دمای معمولی از آنجایی که با چند هسته همزمان محاسبات را انجام میدهند میتوانند گرمای بیش از حد تولید کنند که نیاز به سیستم های کولینگ و خنک کننده دارند

 

اگر سیستمت هنگ میکنه و احساس میکنی سیستم بیش از حد داغ شده میتونی از مطلب " دلایل داغ شدن cpu " کمک بگیری 

 

اورکلاک کردن CPU

اکثر پردازنده ها را می توانیم اورکلاک کنیم یعنی می توانیم سرعت آنها را افزایش بدهیم برای انجام اورکلاک دو روش کلی وجود دارد:

راه اول افزایش سرعت کلاک پایه است و راه دوم افزایش ضریب کلاک پایه است شما می‌توانید این دو عدد را در بایوس سیستم خود پیدا کنید باید بدانید که حاصل ضرب سرعت کلاک پای و ضریب کلاک پایه فرکانس کاری پردازنده را تشکیل می دهد البته نرم افزارهای بسیار زیادی برای نصب در ویندوز وجود دارد که  این امکان را برای شما فراهم می کند که تغییر سرعت کلاک را تحت ویندوز انجام دهید اما معمولاً نتیجه‌ای که با تغییر تنظیمات در بایوس می گیرید در این نرم افزار ها تجربه نخواهید کرد

تا به اینجا متوجه شدیم که اگر اورکلاک را انجام دهید سرعت سخت افزار سیستم را می توانید افزایش دهید اما این موضوع را در نظر داشته باشید که زمانی که سخت‌افزاری سرعتش افزایش پیدا می کند در مقابل انرژی الکتریکی بیشتری نیز برای انجام کارها استفاده می‌شود بنابراین از گرمای تولیدی سخت‌افزار مورد نظر نیز بیشتر می‌شود در این حالت شما باید دائماً بر روی دمای سیستم خود و دمای قطعات نظارت کامل را داشته باشید چرا که ممکن است قطعات با مشکل سخت افزاری جدی روبرو شوند

 در برخی مواقع ممکن است قطعات با آسیب کوچکی روبرو شوند و زمانی که شما کارهای سنگین و یا حتی کارهای سبک با سیستم خود انجام می دهید سیستم هنگ می کند خاموش می شود و یا ریستارت می شود در این حالت ما متوجه می شویم که یک مشکل سخت افزاری برای سیستم ما به وجود آمده در نتیجه لازم است بررسی های سخت افزاری انجام شود

نکته مهم : برای بررسی گرمای سخت افزار میتونید از این نرم افزار استفاده کنید 

 

آیا امکان اورکلاک هر کامپیوتری وجود دارد

 متاسفانه خیر برخی از مادربردها به کاربر اجازه تغییر فرکانس کاری قطعات مختلف نصب شده بر روی مادربرد را نمی دهند به عنوان مثال پردازنده های جدید intel و همچنین AMD به صورتی طراحی شده اند که اجازه تغییر ضریب کلاک پایه را نمی دهند و از یک ضریب کلاک پایه خاصی استفاده می کنند در این حالت می گوییم ضریب کلاک  اصطلاح قفل است

 به صورت عمومی می توانیم بگوییم مدل هایی که با پسوند K  در بازار موجود هستند ضریب کلاک آنها آنلاک شده یا غیر قفل است و شما می توانید این پردازنده ها را اورکلاک کنید

 خوشبختانه هم در محصولات AMD  و هم در محصولات اینتل این نامگذاری کاملاً متداول است و کاربرانی که بسته کردن پردازنده را دارند آنلاک پردازنده ها استفاده می کند برای مثال میتوانیم بگوییم پرچم‌دار آیوی‌بریجی‌های اینتل یعنی پردازنده‌ی 4 هسته‌ای Core i7 3770K دارای ضریب کلاک آنلاک شده است

بنابراین، این امکان برای شما فراهم شده است که که هم ضریب آن را تغییر دهید هم تغییر کوچکی در سرعت کلاک پایه داشته باشید که بتوانید اورکلاک را انجام دهید 

به تصویر زیر نگاه کنید در این تصویر ما یک بایوس مادربرد قدیمی را برای شما به نمایش گذاشتیم همانطور که مشاهده می کنید سرعت کاری پردازنده این سیستم ، 16.5 ضرب در 148 مگاهرتز یا به عبارتی 2.14 گیگاهرتز است.

اما این روزها مادربردها معمولاً به جای بایوس از UEFI استفاده می کنند اگر تفاوت بایوس وUEFI   را نمی دانید می توانید مطلب مرتبط با این موضوع را در این بخش مطالعه کنید.

همانطور که گفتیم مادربردهای امروزی به جای بایوس از uefi استفاده می کند به صورت مختصر می توانیم بگوییم uefi  یک واسط گرافیکی مدرن است که می تواند امکانات کامل تری را در اختیار کاربر قرار دهد و همچنین می توانیم از طریق این رابط عمل کردن پردازنده را با امکانات بسیار بهتری انجام دهیم به عنوان مثال درuefi  ما می توانیم به راحتی از موس خود استفاده کنیم 

 

پردازنده ی لاک شده برای اورکلاک 

یکی از پردازنده هایی که برای عمل اورکلاک قفل شده است یعنی ضریب کلاک پایه آن قفل است پردازنده مدل Core i7 3770 بسته تنها راه عبور پلاک‌کردن این پردازنده تغییر سرعت کلاک پایه است که در حد بسیار کمی اتفاق می‌افتد

اگر شما هم جزو آن دسته از افرادی هستید که می خواهید سیستم خود را اورکلاک کنید در نظر داشته باشید که علاوه بر پردازنده اصلی شما میتوانید رم و کارت گرافیک خود را نیز اورکلاک کنید بنابراین تمامی اجزا از مادربرد گرفته تا پاور و سیستمهای خنک کننده و دیگر اجزای سیستم را مطابق با خواسته خود تهیه کنید

 معمولاً مادربردهایی که برد مداری چاپی با کیفیت دارند خنک کاری در مدارات آنها کار آمد تر است و اورکلاک کردن پردازنده در آن ها عملکرد بهتری را در اختیار کاربر قرار می دهد

 

 

  مزیت اورکلاک کردن چیست

 اورکلاک کردن مزیت های بسیاری دارد که اصلی ترین مزیت آن کاملاً واضح هستند شما میتوانید کارایی سیستم را چند برابر کنید و افزایش سرعت قطعات را تجربه کنید تا همین چند سال پیش وقتی یک پردازنده می خریدیم سرعت کارایی پردازنده و تعداد هسته های پردازنده در حدی بود که با اورکلاک کردن افزایش سرعت سیستم کاملاً برای کاربر محسوس بود. اما این روزها قدرت پردازنده ها به قدری بالا رفته است و از تعداد هسته های متفاوتی در کنار هم استفاده می کنند که  کاربر سرعت محسوسی را با اورکلاک کردن تجربه نمی‌کند. در واقع زمانی که شما سیستم عامل یعنی ویندوز را اجرا می‌کنیم یا نرم افزارهایی مانند مایکروسافت آفیس را اجرا می کنید گلوگاه سیستم سرعت پایین پردازنده نیست بلکه این کند بودن سیستم به دلیل کند بودن هارد دیسک بنابراین اگر به جای اورکلاک کردن شما از یک حافظه ssd استفاده کنید می تواند تاثیر بسزایی بر روی سرعت کامپیوتر شما داشته باشد

 اگر هنوز هم در رابطه با تفاوت حافظه های ssd و hdd اطلاعات ندارید می توانید در این مطلب اطلاعات کافی را کسب کنید

در واقع در بیشتر مواقع زمانی که پردازنده اصلی را اورکلاک می‌کنید در سریعتر اجرا شدن بازی نیز نقش ندارد تمام کسانی که بازی انجام می‌دهند می‌دانند که هرچه سخت‌افزار آن ها سریعتر عمل کند بازی حرفه ای تری را می توانند انجام دهند و از بازی خود لذت بیشتری می برند اما اکثر بازی خورها این روز ها می دانند که بازی های امروزی به صورت کاملاً جدید به کارت گرافیک نیاز دارد و همچنین در کنار این کارت گرافیک نیاز است که از پردازنده های مدرن استفاده کنید بنابراین در بسیاری از مواقع اگر شما پردازنده اصلی را اورکلاک کنید خیلی تاثیری در سرعت باز هم مشاهده نخواهید کرد 

یکی دیگر از مزایای انجام اورکلاک بر روی پردازنده این است که می‌توانید یکی از مدل های رده پایین تر بنابراین با قیمت مناسب تری را خریداری کنید و هزینه اضافه را بابت سیستم خنک کاری در نظر بگیرید حالا توان مصرفی سیستم را با استفاده از اورکلاک کردن بالا ببرید و این کار باعث می شود که شما از پردازنده قدیمی تر با سرعت بالاتری استفاده کنید البته ۱۰۰% نمی توانیم معماری پردازنده های جدید را داشته باشیم

 

چطور میتوانیم سیستم خود را اورکلاک کنیم

 هر پردازنده و هر مادربردی برای خود تنظیمات خاصی دارد برای او که یک پردازنده را بتوانیم اورکلاک کنیم باید روش خاص همان پردازنده را انجام دهیم بایوس های قدیمی و همچنین سیستم‌های uefi جدید امکانات بسیار زیادی برای اورکلاک کردن پردازنده ها وجود دارد بنابراین نمی‌توانیم یک روش کلی و یک مسیر خاص را برای اصول کلی اورکلاک مشخص کنیم قبل از اینکه ارولاک را انجام دهید نیاز است که مطمئن شوید سیستم شما به خوبی خنک می‌شود بنابراین از سیستم خنک کننده کامپیوتر خود مطمئن شویم

زمانی که پردازنده را خریداری می کنید معمولاً یک فن و هیت سینک که به اصطلاح به آن   Stock fan and Heatsink  گفته می شود در بسته بندی پردازنده مورد نظر قرار دارد در نظر داشته باشید که این فن و هیت سینک برای زمانی قرار گرفته است که شما می‌خواهید از پردازنده در سرعت اصلی خود استفاده کنید و برای اورکلاک کردن پردازنده اصلاً مناسب نیست اگر میخواهید پردازنده رو تا حد زیادی اورکلاک کنید حتما باید به دنبال یک سیستم خنک کننده مثل کولر کیس باشید

 می توانید فن هایی که گران تر و بهتری که در بازار به صورت مجزا عرضه می‌شود را خریداری کنید حتماً می دانید که هزینه فن و هیت سینک خیلی بالا نیست اما اگراتفاقی برای cpu سیستم شما بیفتد هزینه بالایی را به شما متحمل می کند

 همچنین علاوه بر فنی که بر روی پردازنده اصلی قرار دارد شما نیاز دارید که هوای داخل کیس را خنک نگه دارید بنابراین به فن هایی که به بدنه کیس متصل میشوند نیز نیاز دارید اما لازم است که هوای خنک را از سمت جلو و یا طرفین کیس به داخل کیس هدایت کنید و هوای گرم را از پشت کیس و یا حتی کناره‌های کیس به بیرون برانید در نظر داشته باشید که اگر میخواهید اورکلاک انجام دهید حتماً کیس بزرگتری تهیه کنید تا هم بتوانید کارت گرافیک بهتری را درون کیس خود جای دهید و هم بتوانید از کولر کیس و فن های بزرگتری استفاده کنید. 

معمولاً وجود فن می‌تواند عملکرد هیت سینک را بسیار بهتر کند

 اگر با هیت سینگ آشنایی ندارید باید بگویم هیتسینگ قطعه آلومینیومی یا مسی است به‌صورت پره پره شکل یا شبیه به یک رادیاتور که سطح انتقال حرارت را افزایش می دهدو گرما از قطعات سخت افزاری راحت‌تر به محیط منتقل شود بنابراین اگر ما در کنار هیسینگ از یک فن خوب استفاده کنیم می توانیم سیستم خود را به خوبی خنک نگه داریم

 

 

تهیه یک خنک کننده آبی برای سیستم اورکلاک شده

همچنین برای خنک نگه داشتن سیستم شما می توانید به سیستم یک خنک کننده آبی اضافه کنید

 بسیاری از اورکلاک های حرفه ای از سر و صدای زیاد فن های سیستم خوششان نمی آید به همین دلیل هزینه بیشتری را پرداخت می‌کنند تا بتوانند از خنک کننده های آبی استفاده کنند البته باید در نظر گرفت که خنک کننده های آبی دمای سیستم آنها را خیلی بهتر کم می کنند در این نوع از خنک کننده ها آب به وسیله پمپ کوچکی در لوله های مسی جریان پیدا می کند و گرما را جذب خود میکند

 

 

همانطور که متوجه شد این سیستم های خنک کاری آبی باز های بسیار بالاتر از خنک کنندگی هوا دارم اما یکی از بهترین وضعیت آنها صدای کم و جمع و جور بودن این نوع خنک کننده ها هستند هرچند شما هزینه بالاتری پرداخت می کنید اما از صدای زیاد فن خلاص می شوید

 

 اورکلاک را از طریق نرم‌افزار ها انجام دهیم یا از طریق بایوس

 شما می‌توانید برای اورکلاک کردن سیستم خود هم از طریق بایوس اقدام کنید هم از طریق uefi و هم از طریق نرم افزار هایی که می توانید تحت ویندوز نصب کنید این نرم افزارها معمولا به همراه مادربرد داخل یک سی دی عرضه می شوند یا شما می توانید آنها را از سایت مادربرد خود دانلود کنید و بر روی سیستم خود نصب کنید برای تست کردن دمای  بیشینه سی پی یو کامپیوتر خود میتوانید از یک بنچمارک سنگین مانند Prime 95استفاده کنید البته در نظر داشته باشید ما در آموزش های قبلی در رابطه با بیشینه دمایCPU با هم صحبت کردیم حتماً مطلب  بهترین دما برای سی پی یو را مطالعه کنید شما قبل از این که دمای cpu سیستمتون به بالاترین حد خودش برسه حتما باید نرم افزار را متوقف کنید چرا که کار این نرم افزار این است که با اعمال بار پردازشی سنگین بر روی تمامی هسته های CPU شما به شما نشان می دهد که سی پی یو تا چه حد در برابر گرما و بار پردازشی سنگین مقاومت می کند

زمانی که از این نرم‌افزار استفاده می کنید اگر ناپایداری هایی مانند مشکلات گرافیکی مشکلات صفحه نمایش ریستارت شدن سیستم هنگ کردن سیستم و تغییر ولتاژ ناگهانی سیستم متوجه شدیم که حتماً نرم‌افزار را متوقف کنید و اورکلاک را تا اون حد انجام ندهید

 

آیا با انجام عمل اورکلاک گارانتی سیستم باطل میشود

بله زمانی که شما اورکلاک را انجام میدهید از آنجایی که یک کار غیر عادی انجام داده اید گارانتی پردازنده خود را باطل می کنید در نظر داشته باشید که اگر اورکلاک را بیش از حد انجام دهید دمای کاری پردازنده بیش از حد بالا می رود و معمولاً آسیب می بیند و از آنجایی که گارانتی باطل شده سازنده به هیچ عنوان مشکلات وارد بعد سی پی یو را قبول نمی کند

 بنابراین این کار رو حتماً با دقت انجام دهید و ترجیحاً انجام ارتباط را به دست یک متخصص کامپیوتر بسپارید شما می توانید با شماره 9099071540  از طریق تلفنهای ثابت و همچنین با شماره 0217129  از طریق تلفن همراه با کارشناسان کامپیوتری رایانه کمک  در این زمینه مشورت کنید

بسیاری از کاربران این است که آیا می توانیم لپ تاپ را هم اورکلاک کنیم د بگویم بله امکان اورکلاک کردن قطعات لپ تاپ نیز وجود دارد اما این نکته را در نظر بگیرید که به خاطر فضای کوچکی که لپ‌تاپ دارد نمی‌توانیم از خنک کننده های خیلی قوی در لپ تاپ ها استفاده کنیم بنابراین افزایش دمای قطعاتی که اورکلاک بر روی آنها انجام شده باعث آسیب به قطعات میشود

 

 

 سخن آخر

 در این مطلب تلاش کردیم تمامی نکات مرتبط به اورکلاک را برای شما توضیح دهیم انجام اورکلاک همان طور که گفته شد یک کار تخصصی کامپیوتر محسوب می‌شود و اگر تجربه کافی در این زمینه ندارید حتماً با مشاور کامپیوتر و پشتیبان کامپیوتر صحبت کنید

 شما می توانید از طریق شماره تلفن های رایانه کمک با کارشناسان ما در ارتباط باشید 

 همچنین اگر می خواهید از خدمات کامپیوتری رایگان رایانه‌کمک استفاده کنید میتوانید سوال خود را در پایین همین صفحه بنویسید کارشناسان ما در کوتاهترین زمان پاسخ شما را ارسال خواهند کرد

 

دیدگاه کاربران

" برای این مطلب دیدگاهی نوشته نشده است " هرگونه سوال ، ابهام یا نظری دارید برای ما بنویسید ثبت دیدگاه

ثبت دیدگاه

به غیر از نام، سایر اطلاعات اختیاری بوده و در سایت منتشر نخواهند شد

نام شریف شما *

ایمیل شما

موبایل

متن دیدگاه *

عملیات انجام شد